جلد سخت

 

صحافی جلد سخت

 

فن تنظیم و به‌هم‌ بستن صفحات كتاب یا امثال آن و قرار دادن آنها بین دو پوشش (جلد) به‌منظور یكجا نگاهداشتن صفحات و جلوگیری از فرسوده یا پاره شدن و تسهیل استفاده از آنها را صحافی گویند. جلد كتاب ممكن است نازك یا ضخیم باشد

جلدهای ضخیم را از مقوا می‌سازند و روی آن را پارچه، چرم، پلاستیك چرم‌نما، یا تركیبی از این مواد می‌كشند

صحافی جلد سخت

مراحل صحافی 1. تركیب‌بندی : تركیب‌بندی عبارت است از یكجا و كنار هم گذاشتن صفحات كتاب به‌ترتیب شماره صفحه. این مرحله از چهار عمل، تشكیل می‌شود: · · الف) تا كردن. در این عمل كه با دست یا ماشین انجام می‌گیرد، اوراق بزرگ چاپی كه چند صفحه بر پشت و روی آن چاپ شده است طوری تا می‌شوند كه صفحات پشت سر هم قرار گیرند، ورق تاخورده را یك فرم چاپی می‌نامند و معمولا مضربی از 4 است؛ · ب) لَت گذاشتن. منظور از آن، گذاشتن بعضی صفحات رنگی مخصوص، نقشه یا تصاویر خارج از متن، بین صفحات یك فرم است. این كار با دست انجام می‌گیرد؛ · ج) مرتب كردن. در صحافی كنار هم گذاشتن فرم‌های متعدد یك كتاب را به‌گونه‌ای كه صفحات كتاب به‌دنبال هم قرار گیرند، مرتب كردن می‌گویند. این عمل، در صحافی ماشینی به‌وسیله ماشین‌های ترتیب انجام می‌گیرد؛ · د) دوختن. پس از مرتب كردن فرم‌ها، ته فرم‌های هر جلد باید به یكدیگر دوخته شود. این كار به دو روش ته‌دوزی و كناره‌دوزی انجام می‌گیرد. البته كتاب‌های ارزان قیمت را اساسآ ته‌دوزی نمی‌كنند، بلكه بسیاری از آنها را به كمك ماشین مخصوص، به طریقه ته‌چسب، صحافی می‌كنند. بعضی اوقات نیز فرم‌های یك كتاب را فقط با كوك فلزی می‌دوزند و با چسب به جلد می‌چسبانند. 2. شكل‌بندی : در شكل‌بندی كتاب نیز چهار عمل صورت می‌گیرد: · · الف) كوبیدن. دوختن فرم‌های كتاب باعث می‌شود در محل عطف تورم پیدا شود. برای از بین بردن این تورم فرم‌ها را تحت‌فشار قرار می‌دهند؛ · ب) چسب زدن. برای جلوگیری از شل شدن كوك‌ها در روش ته‌دوخت، لایه‌ای از چسب مخصوص بر سطح عطف كتاب می‌كشند؛ · ج) لب بریدن. لبه‌های ناهموار فرم‌های كتاب را پس از دوختن و كوبیدن با ماشین برش می‌برند تا تمامی نسخه‌های كتاب قطع یكسان پیدا كنند؛ · د) گردسازی، پشت‌كوبی، و آستربندی. در این مرحله ابتدا سطح عطف كتاب محدّب می‌شود، سپس یك تكه پارچه با سریشم به سطح عطف كتاب چسبانده می‌شود كه آن را آستر می‌نامند. در صحافی دستی شیرازه‌ها را به عطف می‌دوزند، ولی در صحافی ماشینی شیرازه‌ها را تنها برای تزیین به دو سر عطف می‌چسبانند. 3. جلدبندی : جلدبندی شامل سه مرحله است: · · الف) جلدسازی. معمولا جلد كتاب‌ها از مقوا و پارچه یا از كاغذ ضخیم ساخته می‌شود. برای این كار، ابتدا ورقه‌های بزرگ مقوا را به‌وسیله ماشین برش در اندازه مطلوب بریده، سپس روی پارچه یا كاغذ ضخیمی كه سطح درونی آن چسب خورده، چسبانده می‌شوند و در عین حال باریكه‌هایی از كاغذ ضخیم نیز به‌صورت عطف در فاصله میان هر دو قطعه مقوا بر پارچه زیرین می‌چسبد. سپس لبه‌های اضافی پارچه به طرف توی جلد برگردانده و بر سطح داخلی، دو قطعه مقوا می‌چسبانند؛ · ب) چاپ جلد. درج عنوان، نام نویسنده، و دیگر اطلاعات كتابشناختی و بعضی تزیینات روی جلد و عطف كتاب را چاپ جلد می‌نامند. این كار با چاپ به روش عادی و یا به روش طلاكوبی صورت می‌گیرد. در روش اخیر از حروف مخصوص و یا كلیشه و ورقه‌های نازك طلایی یا رنگی استفاده می‌شود؛ ج) جلدگذاری. در این مرحله به سطح دو آستر بدرقه كتاب و پارچه مشبك عطف كتاب چسب می‌زنند و فرم‌های به هم متصل شده را داخل می‌گذارند و با وارد كردن فشار، عطف فرم‌ها را به عطف جلد، و آستر بدرقه‌ها را به سطح داخلی جلد می‌چسبانند. سپس كتاب‌ها را چند ساعت زیر پرس می‌گذارند تا خشك شوند